Karbonhidratlar PDF Yazdır E-posta
Yazar sporhocam.com   
Her birimiz birer tatlı aşığıyız, hem de doğuştan. Bilimsel çalışmalar gösteriyor ki yeni doğan bebekler tatlı duyusuna diğer tad duyularından- acı,ekşi veya tuzludan daha çabuk tepki veriyorlar. Çok eski zamanlardan bu yana avcı topluluklarının tatlıya karşı aşırı bir sempati duydukları, tarihçesi taş devrine uzanan mağra resimlerinden anlaşılmaktadır. Tatlı tadı eski insan için “yenilebilir” niteliğinin bir göstergesidir. 

  ŞEKERLER: Tadın Temelleri

Besinlere “tatlı” tadını veren şekerler iki gruba ayrılır; geleneksel tapalandırıcılar- -doğal şekerler ve şeker alkolleri- ve yapay tatlandırıcılar. Geleneksel tatlandırıcılar besleyici olarak da adlandırılırlar. Çünkü vücut için enerji sağlarlar. Yapay tatlandırıcılar- aspartam ve sakarin gibi- ise vücut tarafından enerjiye dönüştürülemediği için şekerden çok daha tatlı bir tad bırakmalarına rağmen besleyici değerleri yoktur, yalnızca damak tadına yöneliktir.

  ŞEKERLER: Nedir?

Nişasta ve lifle birlikte şekerler karbonhidrat besin grubuna dahil moleküllerdir. Şeker denince çoğumuzun aklına çay şekeri veya tatlı bir yiyecek gelmektedir. Ancak bu canlandırma alışkanlığı çoğu zaman diyetlerimizde hata yapmamıza neden olmaktadır. Esasında nişasta da , bitkisel lifler de şekerdir- polisakkarit yani çoklu şekerlerdir. Ama molekül yapılarından dolayı dilimizdeki tat almaçlarını monosakkaritler veya disakkaritler gibi uyaramazlar. Hatta süt tatlı bir içecek olarak algılanmamasına karşın laktoz adı verilen disakkariti bulundurur. Tadını alamadan tükettiğimiz bu tatlıların nereden geldiğinin ve damağımızda tat bırakıp bırakmadığının vücut için bir önemi yoktur. Önemli olan tüm bu polisakkaritlerin mono=tekli şekerden oluşmuş olmasıdır. Yani ha kesmeşekeri yemişiz ha ekmek , patates, pirinç ya da kurufasülye. Tadını almanız mühim değil vücudumuzun bu şekerleri tekli hale çevirebilmesi ve onları emebilmesi önemlidir.

Yalnızca bitkisel kökenli lifler, şekerlerin polimerleri oldukları halde vücudumuza enerji sağlamazlar. Çünkü onları tekli şekerlere ayrıştıracak enzimler insan vücudunda bulunmaz. Ot obur hayvanların hepsinde bir şekilde bu ayrıştırma işlemini yapacak bir düzenleme mevcuttur. Lifleri bizim için önemli kılan özellik bizim için enerji kaynağı olamamalarına rağmen bir besin kaynağı olmalarıdır. Merak etmeyin, gelecek haftalarda liflerden detaylıca bahsedeceğiz( şunu merak ettirmeden söyleyelim ki lifler sebze ve meyvelerde bolca bulunur ancak kalorisiz, tamamen lifli deyince aklınıza kıvırcık, marul gibi sebzeler gelsin.) .

  TATLI ve GÜNLÜK YAŞAM:

Günlük yaşamımızda şekerin birçok formu – yapay tatlandırıcılar, katkı maddeleri, doğal şekerler..vb- ile sık sık karşılaşmaktayız. Şekerlerle ilgili merak edebileceğinizi düşündüğümüz spot bilgileri sizlere aktarmak istiyorum.

  Şeker yanlış bir genel kanının aksine şeker hastalığına yol açmaz. Bunun doğruluğu bilimsel literatürde 20 yıl önce kabul edilmiş bir gerçek olmasına rağmen diyabet hastalığının adı şeker hastalığı olarak kalmıştır. Şeker hastalığına neden olan faktörlerin tamamı tam olarak bilinmese de genetik faktörlerin, şişmanlığın, ya da yaşlılığın diyabeti tetiklediği bilinmektedir. Tek başına şeker tüketimi ne şişmanlığa ne de diyabete neden olur. Her şey aldığınız toplam kalori ile ilintilidir. 

  Bilinçsiz ve tedbirsiz şeker tüketimi en çok diş sağlığına zararlıdır. Tükettiğimiz abur cuburlar niteliklerine göre 20 ile 30 dakika arasında bakterisel aktivite sonucu diş minesine zarar verici hale gelirler. Bunun için şekerlerin ağızda yavaş yavaş eriyenlerinden-lolipoplar gibi- hem kendinizi hem de çocuklarınızı sakının. Şekeri ağzınızda uzun süreler bekletmeyin-dişlerinizi boydan boya yıkamasına izin vermeyin. Ayrıca tatlı bir şeyler atıştırdıktan 30 dakika içerisinde dişlerinizi ya fırçalayın ya da en azından suyla ağzınızı çalkalayın.

  Günlük karbonhidrat ihtiyacınızı planlarken ekmek, makarna,pirinç gibi ürünleri tüketerek karbonhidratınızı karşılama yolunu seçiniz. Çünkü bu besinleri karbonhidrat için tüketirken aynı anda vitaminler, mineraller ve belki de lifde tüketmiş olacaksınız. Bonbon şekeri yerine iki dilim ekmek her zaman daha karlıdır. Ayrıca meyvelerin şekerlerinden de faydalanmayı, taze sıkılmış meyve sularını kola ya da şu “energy drink” denen içeceklere tercih ediniz.

  Satın aldığınız ürünlerin-özellikle diyet olanlarının paketleri üzerindeki ibarelere dikkat ediniz Üzerinde “şekersizdir” ibaresi bulunan bir paket tamamıyle kalorisizdir anlamına gelmez. Şekersiz demek paket ya da 100 gram ürün başına 0,5 g şekerden az şeker düşmektedir demektir. Kalorisiz demek ise ürünün belirtilen miktarı 5 kaloriden( kilokalori-bilimsel anlamda-detay bilgidir, bu kalori sizin hesapladığınız o kilo yapanların kalorisi ) azdır demektir. Şekeri azaltılmış ya da kalorisi azaltılmış demek ise ürünün normal emsallerine kıyasla en az %25 az şekerli veya kalorili olduğu kastedilmektedir. Çikletlerde bulunan “sugar free” ibaresi gerçektir ancak kalori free anlamına gelmez. Kullanılan xylol ve mannitol ortalama 1 gram başına 4 kaloriye sahiptirler. Şeker( çay şekeri) de aynı kaloriye sahiptir ancak tatlandırıcılı sakızların avantajı diş sağlığını korumalarıdır. Bunun nedeni ise bu maddeleri bakteriler ayrıştıramamaktadır.
  Son olarak tatlandırıcıların sağlık üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olup olmadıkları uzun süredir araştırmaların odak noktası olmuştur. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi günümüzde, uzun araştırmalardan sonra üç tatlandırıcıyı güvenli bulmaktadır: Aspartame, sakarin ve acesulfame K. Aspartam ve asesulfam K diyet kolanın bileşiminde bulunmaktadır. Günümüzde hiçbir besin katkı maddesinin bu üç madde kadar araştırılmadığı iddia olunmaktadır( American Food and Drug Administration’un iddiası). Sakarin piyasaya girmesinden bir süre sonra 1977 de yasaklanmış ve 1991 e kadar üzerinde araştırmalar devam etmiştir. Ancak uzun yıllar süren araştırmalar sakarini aklamıştır.
 
Reklam

Servisler

Egzersizler

Haftanın Yorumu

JobsMine :

“spor yapmak bana çok sıkıcı gelirdi 1 yıla kadar.Şimdi sabah 6.00 da kalkıp 1 saat yürüyüş yapıyorum ve gerçekten eğlenceli herkeze tavsiye ediyorum.Yürüyüs ve bol su Smile”

 

Özkan Altun

 

“Bilinçli spor yapın”

Şu an bilgi aldığınız kaynak:

Egzersiz, anatomi, fizyoloji ve biyomekanik konularında uzman Egzersiz Danışmanı tarafından, yıllar süren bilimsel çalışmalar sonucunda hazırlanmıştır.