Yağlar PDF Yazdır E-posta
Yazar sporhocam.com   

 

YAĞLAR                                                       

  • Yağlar( lipitler, ya da yağ asitleri) diyetimizde önemli bir yer tutarlar. Yoğunlaştırılmış – sıkıştırılmış bir şekilde enerji barındırırlar( 1 gr yağ; 4 gr karbonhidrat ya da proteine eşdeğer enerji içerir).
  • Yağlar aynı zamanda  doygunluk ve lezzet hissi uyandırmaktan sorumludurlar. Yağda çözünen A,D,E, K vitaminlerinin taşınmasında da rol oynarlar, yokluklarında bu vitaminlerin emilimi gerçekleşmez.
  • Ayrıca vücudun ısısının korunması ve vücudun yalıtılmasından sorumludur.
  • Yağın diyetteki kaynağını ayırt etmek genellikle güçtür. Görünürdeki yağlar diyetimizde tereyağı, margarin, salata yağları, ve tükettiğimiz etlerde bulunan yağlar olarak günlük aldığımız yağın sadece % 40'ını oluştururlar. Tükettiğimiz yağın çoğu yiyeceklerde gizlidir. Çünkü yiyecekler hazırlanışları veya kızartılmaları sırasında yağları içlerine alırlar ve biz farkında olmadan diyetimize dahil olurlar.
  • Alışveriş yaparken çoğunlukla fark etmediğimiz bir şey vardır.; oda bazı   yiyeceklerin yağ içerikleri ürünün ağırlığına yüzde oran şeklinde ifade edilir. Örneğin; az yağlı bir sütün yağ oranı % 0.5 –2 arasında değişir( tam yağlı süt % 3- 4). Ancak tüketici olarak bir yiyeceğin kalorisinin ne kadarının içeriğindeki yağdan kaynaklandığını bilmeliyiz. Günümüzde günlük diyetimizde aldığımız kalorinin % 30 dan fazlasının yağlardan alınmaması tavsiye edilir. Yani, kalori miktarımızı dengelesek bile bu kalorinin ne kadarını yağ olarak aldığımızı bilmemiz gerekir. 

Besin olarak tüketilen yağın 3 tipi vardır:

  1. Doymuş yağ (margarin)
  2. Tekli doymamış yağ
  3. Çoklu doymamış yağ( bu sınıflandırma yağların kimyasal yapılarına göre yapılmaktadır).

Tüketici olarak bu kimyasal sınıflandırmayı da bilmeliyiz. Çünkü; bu üç tip yağ kalp damar hastalıklarının oluşmasında veya engellenmesinde kanıtlanmış rollere sahiptirler. Doymuş yağlar ki bunlara hayvansal ve hidrojene edilmiş bitkisel yağlar da dahildir.; çağdaş bir diyette dikkatli bir şekilde kontrol altında tutulmalıdırlar.

Trans yağ asitlerinin varlığı( normal bitkisel yağların değiştirilmiş bir formu) hücre membranındaki değişmelerden sorumlu tutulmaktadır ki bu hücrelere atardamarlar çeperindeki hücrelerde dahildir. Bu etmen muhtemelen damar çeperi hücrelerinin yüzeylerinden kolesterol bırakmalarını engellemektedir. Diyetteki trans-yağ asitlerinin miktarı, katı yağların yerine sıvılaştırılmış margarinlerin kullanımıyla düşürülebilir.

! diyetteki doymuş yağlarla tekli veya çoklu doymamış yağların değiştirilmesi , kan kolesterol seviyesini düşürmektedir; dolayısıyla kalp krizi riskini de.

Bitkisel yağlar doymuş yağlar açışından fakir gözükmektedir (tropikal yağlar hariç; palmiye yağı, hindistancevizi yağı gibi. Neyse ki biz de pek bulunmuyorlar—tabii bizim kuyruk yağı bize yeter de artar bile).

Tekli doymamış yağ susam yağında ve en önemlisi zeytin yağında bulunur.

Çoklu doymamış yağlar da en çok ay çiçek ve mısır özü yağlarında bulunur.

Genel olarak tekli doymamış yağların çoklu doymamış yağlara tercih edilmesi tavsiye edilmektedir.( tabi her ikisinde doymamış yağlara )

SON YILLARDA, omega –3 yağ asidi adı verilen bir uzun zincirli, çoklu doymamış yağ asidi üzerinde yoğun çalışmalar başlatılmıştır. Bu madde tür olarak yağlı( fazla yağlı) balıkların tercih edilmesiyle elde edilir. Örneğin sardalye, salman ve ton balıklarının yenmesiyle.

Vücut bu molekülü hormonumsu bir maddeye çevirmektedir ki bu yeni form kanın pıhtılaşmasını yavaşlatmaktadır. Bir çok kalp hastasında bu, kalp krizi riskini önemli ölçüde azaltan bir etmendir. Ancak fazla tüketimi, kanın kanama durumunda pıhtılaşması gereken zamanda pıhtılaşmasını engellemektedir, bu da sağlık açısından büyük bir risk yaratmaktadır.

 
 
Reklam

Egzersizler

Haftanın Yorumu

JobsMine :

“spor yapmak bana çok sıkıcı gelirdi 1 yıla kadar.Şimdi sabah 6.00 da kalkıp 1 saat yürüyüş yapıyorum ve gerçekten eğlenceli herkeze tavsiye ediyorum.Yürüyüs ve bol su Smile

 

Özkan Altun

 

“Bilinçli spor yapın”

Şu an bilgi aldığınız kaynak:

Egzersiz, anatomi, fizyoloji ve biyomekanik konularında uzman Egzersiz Danışmanı tarafından, yıllar süren bilimsel çalışmalar sonucunda hazırlanmıştır.